De Technische Belegger

Nieuwsbrief voor de actieve belegger.

Deze publicatie is volledig op persoonlijke titel en kan mogelijkerwijs niet de mening van het bedrijf (Today’s Group BV) vertegenwoordigen. Dit is de persoonlijke mening van Gijsbrecht van Dommelen.

Blow-off”, “Exhaustion Gap”, “Euphoria”, het zijn de termen, die zich het beste lenen om de beelden te duiden, die wij in de eerste vier weken van dit jaar voorbij hebben zien komen. De koerssprong, afgelopen vrijdag, van Meta Platform is daarbij wellicht het beste voorbeeld waarop al deze termen van toepassing zijn. De zogenoemde “Magnificent 7” zijn nu op één na (Nvidia) allemaal met cijfers gekomen en zoals dat heel normaal is in de staart van een grote bull-rally in een specifieke hoek hebben zelfs in dit zevental nog maar vier aandelen (Amazon, Meta, Netflix en Nvidia) een verdere koerssprong kunnen maken, die dan bovendien ook nog eens versnellend was ten opzichte van de voorgaande rally en met een Gap werd ingeluid. Het is overduidelijk, dat de rally in deze zeven aandelen haar einde nadert. Zoals dat in een fase van een Blow-off gaat, als het einde komt, dan zal het erg hard omlaag gaan (en harder dan omhoog), maar tot die tijd kunnen koersen zomaar nog eens verdubbelen. Dit laatste geloven wij niet meer, want in de indicatoren beginnen zelfs in deze plaatjes negatieve divergenties te ontstaan, maar dat de rally nog een week of wat kan doorzetten, dat zullen wij hier niet bestrijden, dat is eenvoudigweg niet te zeggen.

In andere markten is dit beeld niet anders. Een klein aantal aandelen trekt de kar, dat aantal wordt almaar kleiner, maar doordat de koersen in die specifieke aandelen in een versnellingsfase terechtkomen, worden de onderliggende indices ook mee omhoog getrokken. Het lijkt er daarom op, dat de markten nog altijd aan het oplopen zijn. Maar in een veel bredere onderlaag is dat zeker niet het geval. Halen we de koersontwikkeling van de “Magnificent 7” uit de S&P 500 Index, dan bevindt deze index zich nog altijd in een bear markt waar bovendien ook nog eens afgelopen maand lagere koersen zijn bereikt. Want de koersen in de rest van de aandelenmarkten zijn helemaal niet gestegen, die zijn zelfs over een breed front gedaald! Waar de AEX Index in Nederland in de eerste vier weken een koersstijging liet zien van 4,5% daalde in dezelfde periode de AMX MidKap Index zelfs met 4,4%!

Ondertussen vertoont de economie in de VS een veel robuustere basis dan veel analisten hadden gehoopt. En dat betekent vooral een gevaar voor hen die op snelle renteverlagingen in de VS rekenen. Het dilemma is hier, dat de rente momenteel eigenlijk niet omlaag mag omdat de economie sterk genoeg is. Maar als de FED wacht met het verlagen van de rente tot in de komende zomer, dan kan de FED verweten worden dat zij partij kiest in de verkiezingen in de VS. Dat kan een argument worden om toch, tegen beter weten in, de rente al eerder te laten zakken. De obligatiemarkten zijn gaan twijfelen aan deze snellere renteverlaging. Vooral vrijdag jongstleden, toen beter dan verwachte cijfers over de Amerikaanse arbeidsmarkt bekend werden, sprong de lange rente in de VS en in Europa met ruim 15 basispunten omhoog (0,15%). Dat is een grote stap voor de obligatiemarkt en tekent de nervositeit die zich hier afspeelt.

Ondertussen wordt het wel meer en meer zichtbaar, dat de investeringscyclus in het westen weer op gang begint te komen. In het klassieke beeld van een conjuncturele cyclus van ongeveer 4 jaar (de Juglar of Varkenscyclus) is het weer tijd, dat bedrijven hun investeringen in nieuwe capaciteit gaan opvoeren en dat is doorgaans een goed moment om in aandelenmarkten te stappen.

Deze elkaar ogenschijnlijk tegensprekende verwachtingen kunnen gerijmd worden met elkaar als men voor de komende maanden uitgaat van een einde aan de rally van de “Magnificent 7”, waarin dan een heftige correctie gaat plaatsvinden, maar waarbij beleggers hun aandacht snel daarna verleggen naar meer klassieke inmiddels sterk achtergebleven andere aandelen zoals Small- en MidKap-ondernemingen. De timing van dit soort omslagen is uiterst lastig, maar het loont wel degelijk de moeite om daar nu, in deze euforische fase, op vooruit te gaan lopen. U zult in eerste instantie achterblijven bij enkele gemiddeldes zoals de AEX Index en de S&P 500 Index, maar uw jaar zal aanzienlijk rustiger verlopen en met per saldo naar onze inschatting een beter rendement.

S&P 500 Index op weekbasis (fig. 1)

Wat beide grafieken ook laten zien, is dat in breder gedragen tijden beide indices weinig van elkaar afwijken. Dan stijgen over een breed front aandelenkoersen en spreekt men dus van een gezonde markt. En dat is recent dus duidelijk niet het geval!

Wij beginnen onze analyse daarom ditmaal met de weekgrafiek van de S&P 500 Index, maar dan in twee versies. In figuur 1 ziet u twee weekgrafieken, de bovenste is die van de S&P 500 Equal Weight Index en de onderste die van de alom gehanteerde S&P 500 Index. De koersen van de “Magnificent 7” zijn in beide indices vertegenwoordigd, maar in de bovenste voor hetzelfde gewicht als alle andere 493 aandelen, terwijl in de onderste grafiek er geen correctie plaatsvindt voor de enorme marktwaarde van deze 7. In deze index vertegenwoordigden zij samen 28% van de S&P 500 Index tegen dus 1,4% in de bovenste index. Beide indices hebben eind 2023 een mooie flinke rally laten zien. Maar de bovenste is niet eens in de buurt van de top uit 2021 gekomen terwijl de onderste daar duidelijk wel boven is gekomen in de voorbije weken. Nog sterker, de rally van januari is volledig voorbij gegaan aan de bovenste index. Daarmee kan dus gesteld worden dat zo ongeveer alleen nog de vier genoemde aandelen zijn gestegen en de rest juist een koersdaling heeft ondergaan.

En dat is overal terug te zien. Vrijwel geen enkele portefeuille heeft in januari een positief rendement laten zien, want ook de rente is nog eens gestegen en dus hebben alleen beleggers geprofiteerd die bovenmatig zwaar in dit type aandeel zijn belegd.

Wij voegen hier nog een andere, meer technische conclusie aan toe. De bovenste index vertoont alle tekenen van een top, terwijl de onderste index dat nog niet laat zien, maar daar divergeren indicatoren (hier niet getoond) inmiddels wel negatief. Het minste dat u dus mag verwachten is een reactie in de S&P 500 Index, die enkele weken lang min of meer stabiel boven de top uit 2021 blijft hangen. Maar als de individuele plaatjes inderdaad in een blow-off-patroon terechtkomen, dan is een veel zwaardere reactie heel wel denkbaar, want de bovenste index kan zomaar de helft van de rally van eind 2023 inleveren zonder dat het totale beeld daarbij wezenlijk verslechtert!

Meta Platform op dagbasis (fig. 2)

In figuur 2 hebben wij de koersgrafiek op dagbasis opgenomen van de sterperformer onder de grote Tech-bedrijven van de afgelopen maanden, Meta Platform. U ziet een rally, die begonnen is in november 2022 en die afgelopen vrijdag na zeer meevallende cijfers culmineerde in een sprong van ca 20%, bovenop de toch al flink opgelopen koers. Een dergelijke sprong nà een flinke rally is bijna altijd een Exhaustion Gap, een sprong waarin de bulls definitief worden uitgeput. Of dat in dit geval weer zo is, zal de toekomst uitwijzen, dat kan pas gezegd worden als de koers weer is gezakt en de oplopende trend is gebroken. Feit is dat maandag een zogenoemde “Inside Day” volgde, een dag van “ademhalen”. Dit type koerssprong ontstaat vaak nà een rally doordat alle beleggers die nog aan de zijlijn stonden, wachtend op een instapmoment, uiteindelijk de handdoek in de ring gooien en alsnog instappen, precies op het verkeerde, namelijk hoogste punt. De enorme omzetsprong rechtsonder in de grafiek ondersteunt dit. Dat hier ook sprake lijkt van een “Blow-off”, volgt uit de forse versnelling aan het einde van de rally. En nogmaals, dit is pas een einde van een rally als de oplopende trend omlaag wordt gebroken, hetgeen betekent dat het gat boven US$400 eerst gedicht moet worden en de koers snel daarna nog eens onder die steun moet zakken. Pas dan kan men hier gevoeglijk short in gaan. En moet u dan nu winstnemen? In een blow-off-patroon kan de koers zomaar nog eens verdubbelen voordat de zaak in elkaar stort. Wij denken van niet vanwege de Gap die hier is ontstaan, maar het is te vroeg om deze conclusie al hard te maken.

Russell 2000 100 Index op dagbasis (fig. 3)

Dit type scherpe omkeerpatronen mondt doorgaans ook uit in de overdracht van de fakkel. En de MidKap-aandelen zijn ontegenzeggelijk kandidaat om deze fakkel van de “Magnificent 7” over te gaan nemen.

Dat de meeste aandelen al enige tijd met een correctie omlaag bezig zijn is goed te zien in figuur 3, waar u de daggrafiek van de Russell 2000 index ziet, zeg maar de Amerikaanse MidKap Index. Hier is het jaar 2024 slecht begonnen. Deze index beweegt al twee jaar lang tussen 1.640 en 2.020 heen en weer. Even, eind 2023, leek het erop, dat hier een uitbraak omhoog plaatsgevonden had, die een brede nieuwe bull markt voor aandelen in de VS aankondigde. Maar toen de economische cijfers erop wezen, dat de Amerikaanse economie te sterk was om een snelle renteverlaging te rechtvaardigen, zakte de index weer terug onder de bovenste rode lijn op 2.020. Daarmee kan het zijn, dat zich een valse uitbraak heeft voorgedaan. Maar de weg omlaag zette ook niet door. Het meest logische en waarschijnlijke scenario is hier, dat de eind vorig jaar ingezette correctie omlaag nog niet ten einde is. Indicatoren in de grafiek laten op geen enkele wijze enige positieve divergentie zien. Wij gaan er daarom vanuit, dat deze index kan wegzakken tot ongeveer de helft van de range tussen 1.640 en 2.020 punten, voordat zich weer een volgende opleving gaat voordoen. Dat zou dan het positieve scenario zijn, omdat dat voldoende aanloop oplevert voor een definitieve doorbraak van de weerstand op 2.020 punten. Dit scenario past bovendien het beste in het hierboven geschetste beeld van een koersrally van de “Magnificent 7”, die op haar laatste benen lijkt te lopen.

De AEX Index op dagbasis (fig. 4)

De AEX Index is 2024 buitengewoon voortvarend van start gegaan. De koers heeft net niet de “All-time high” bereikt, die op 829,35 ligt, maar dat kan nog steeds binnenkort gebeuren. Ook in deze index hebben een aantal met name technische grootmachten de kar getrokken, ook in de voorbije weken. ASMI, ASML, BE Semiconductor en Relx (het oude ReedElsevier) zijn flink opgelopen in januari en de rest heeft hoegenaamd niet tegengewerkt. Maar ook hier is hetzelfde overtrokken beeld te zien in een rally waarin een steeds kleiner aantal aandelen verantwoordelijk is voor elke volgende sprong. De Amsterdam Midkap Index, wij schreven het al in de inleiding, is in januari zelfs met 4,4% gedaald! Hier is helemaal geen sprake geweest van de kracht, die de AEX Index heeft laten zien. De sprong die de index op de eerste handelsdag van 2024 liet zien is overigens geen “Exhaustion Gap”, dit heet een “Breakaway Gap”, die volgt op een fase van correctie waaruit een krachtige uitbraak volgt. Maar het is niet ongebruikelijk dat dit type spronggaten in een volgende correctie gedicht wordt en het Momentum is duidelijk zoek in de huidige rally. Figuur 4 schreeuwt als het ware om een pauze, die dan de koers tot ongeveer 798 mag terugbrengen zonder dat de algemene opwaartse trend in gevaar is. Opnieuw dus een waarschuwing, spring niet te snel achterop deze trein!

De rente in de VS en in Europa (fig. 5)

Dat het merendeel van de aandelenkoersen zakt mag niemand bevreemden, want de rente op de obligatiemarkten stijgt al enkele weken. In figuur 5 ziet u, dat die stijging (een koersdaling in de figuur omdat u daar de koersgrafieken ziet van 10-jarige obligatie-indexen en die bewegen tegengesteld aan de rente) vrij ordelijk verloopt. Vooralsnog heeft de koersdaling het karakter van een gewone normale correctie. Dat is ook waar wij van uitgaan, omdat het in feite betekent, dat de markt in een afwachtende positie is gaan zitten. En dat heeft alles te maken met de vraag wanneer de Amerikaanse FED met een eerste renteverlaging gaat komen. De FED zit in een spagaat (zie het commentaar in de inleiding van deze editie) en met name de arbeidsmarktgegevens in de VS en de nog altijd hoge consumptiedrift van de Amerikaanse consument maken, dat deze afwachtende houding nog wel even kan aanhouden. Als de rente stijgt, dan worden aandelen al duurder zonder koersstijging, en dus dalen aandelenkoersen normaal gesproken als de rente stijgt. De obligatiemarkten gaan ons dus voorlopig niet helpen als het gaat om koerswinsten in de aandelenmarkt. En dat ondersteunt onze conclusie, dat de aandelenmarkten in feite al enige tijd geleidelijk aan terugzakken, ook al is dat in sommige toonaangevende indices niet terug te zien.

US$ en de € op maandbasis (fig. 6)

En met het feit dat de obligatiemarkten in een fase van relatieve rust zijn beland, is ook de koers van de $ aan het stabiliseren. De koers is wat opgelopen in januari, en dat is ook niet zo vreemd omdat de rentedaling in de VS almaar vooruitgeschoven lijkt te worden, maar veel mag het allemaal niet om het lijf hebben. Al enkele maanden blijft de koers fluctueren boven de steunzone tussen 0,89 en 0,91 (of zo u wil circa 1,10 in de omgekeerde verhouding). Aan de bovenkant ligt de weerstand op ongeveer 0,967. Binnen die zone hoeft men het $-risico niet af te dekken, maar is het evenmin interessant om $-risico’s aan te gaan. Het grote probleem in de VS blijft het enorme begrotingstekort van de Amerikaanse overheid. Zolang dat niet wordt aangepakt (en waarom zouden ze aan de overkant van de oceaan?) kan de $ uiteindelijk alleen maar verder verzwakken. Gemeten naar koopkracht zou al een koers van circa 0,7 à 0,8 (of 1,20 à 1,30 in de omgekeerde verhouding) normaal zijn en als dat bereikt wordt, ligt in technische zin een veel verdere verzwakking in het verschiet. De uitslag van de Amerikaanse verkiezingen dit jaar zou hierin wel eens een belangrijke rol kunnen gaan spelen.

Brentolie in US$ per vat (fig. 7)

Het opvallendste, dat in figuur 7 te zien is, is de negatieve reactie die de olieprijzen afgelopen week lieten zien op de beter dan verwachte arbeidsmarktgegevens in de VS. Goede economische cijfers wijzen op een sterke economie en dus zou men oplopende olieprijzen hebben mogen verwachten. Maar de markt dacht hier anders over. Een verklaring kan liggen in de volgende redenering:

“Als de economische cijfers in de VS meevallen, dan wordt de kans op een renteverlaging in de VS kleiner en groeit juist de kans dat de VS alsnog een recessie ingeduwd worden. Op termijn is dat dan weer negatief voor de vraag naar olie. Zou echter de rente wel al snel omlaag gaan, dan kan de economie daardoor gestimuleerd worden en zal de vraag naar olie kunnen toenemen.”

Gelukkig hoeft de technische analist zich over deze discussie minder druk te maken, althans waar het de olieprijzen betreft. Die bevinden zich binnen een

neerwaarts correctiekanaal. Zolang ze daarbinnen blijven bewegen is de kans het grootste dat de trend doorzet en dat is dan dus omlaag. De grenzen zijn in de grafiek aangegeven, onder US$90 is het kanaal in takt en blijft het doel US$63 voor een vat Brentolie.

Goud in US$ per troy ounce (fig. 8)

De correctie onder de weerstand van US$2.075 per troy ounce duurt voort. Hij vindt ordelijk plaats en kijkt men naar de onderste grafiek, dan is zelfs sprake van een uiterst positief correctiepatroon, een oplopende driehoek. In € gemeten staat een uitbraak omhoog feitelijk voor de deur, in $’s gemeten is het beeld iets zwakker, maar niet veel. Per saldo verwachten wij in 2024 dat de bull-markt in goud wordt hervat en de grens van US$2.075 definitief genomen gaat worden.

De volgende uitgave van de Technische Belegger verschijnt op maandag 4 maart 2024.

Disclaimer

De auteur is medeverantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Today’s Group BV, een vermogensbeheerder met vergunning van de AFM. Dit stuk is geen beleggingsadvies. Wie conform bovenstaande ideeën belegt of wenst te beleggen doet dat voor eigen rekening en risico. In dit kader wijzen de auteur en Today’s Group BV alle verantwoordelijkheid voor de inhoud van dit stuk van de hand. De besproken effecten en strategieën vertegenwoordigen een hoog risico.